55 keer bekeken

60 jaar geleden

  • zaterdag 13 april 2019 @ 12:30
    #1

    Het is vandaag op de kop af alweer 60 jaar geleden dat Eduard van Beinum stierf tijdens een repetitie met het Concertgebouworkest.

    60 jaar geleden, bijna een heel mensenleven, en wat is er sindsdien veel veranderd.

    Van Beinum was innovatiever dan de huidige (gast)dirigenten van het KCO, om de doodsimpele reden dat zij een traditie in Mahler, Bruckner en Franse muziek voortzetten die Van Beinum heeft gestart of nieuw leven had ingeblazen. Kijk naar Haitink, die in feite de agenda van Van Beinum overnam, maar die, tot mijn oren althans, uitvoeringen gaf die niet de ongedwongen frisheid en spanning meebrachten die zijn voorganger Van Beinum wel uitstraalde.

    Dit is natuurlijk allemaal strikt persoonlijk, behalve dus mijn misschien boude uitspraak dat de generaties na Van Beinum minder innovatief waren. Maar het is ook zo dat veruit de meeste orkesten nu klinken als ieder ander. Zo anders in de tijd van Van Beinum. Zelfs het Concertgebouworkest van vandaag, met de inmiddels bijna clichématige opgeklopte nadruk op de 'wollige strijkers' en 'prominente houtblazers', klinkt nu bijna als ieder ander orkest. In Van Beinum's tijd waren die eigenschappen er ook, hetzij met een grotere vrijheid van spel. En wat te denken van het koper, het huidige vaak timide koper van het KCO staat in schril contrast met dat van Van Beinum.

    Kortom, er is veel veranderd. En het is om die reden dat ik met een nostalgische gloed in mijn hart terugdenk aan een man die zonder het autoritaire van zijn voorganger Mengelberg toch het gewenste resultaat bereikte door zijn mensen vrijheid en zelfvertrouwen te geven. En dát hoor je in zijn opnamen.

    Eduard, je wordt al 60 jaar node gemist.